قرارداد دوجانبه برق یا Bilateral Contracts به قراردادی اطلاق میشود که به منظور فروش مستقیم برق از سوی شرکت خردهفروشی به مصرفکننده نهایی منعقد می گردد.
قرارداد دوجانبه برق چیست؟
مصرفکنندگان می توانند برق مورد نیاز خود را از شرکت خرده فروشی برق یا از بازار بورس انرژی تامین نمایند.

این قراردادها تحت نظارت وزارت نیرو و دولت منعقد میشوند و معمولا از انعطافپذیری بالایی برخوردارند. در این مطلب قصد داریم شما را با زوایای گوناگون این موضوع آشنا کنیم.
خرده فروشی برق از طریق قرارداد دوجانبه
در این مصوبه آمده است:
تمامی مشترکان با توان برق بالای یک مگاوات موظف به تامین نیازهای الکتریکی خود از طریق قراردادهای دوجانبه برق یا روشهای دیگر معمول در بورس انرژی هستند.
تعداد زیادی از معاملات خارج از بازار برق از طریق قرارداد دوجانبه برق صورت می گیرد.
مجموع حجم معاملات خارج از بازار برق (شامل معاملات بورس انرژی و قراردادهای دوجانبه برق) مشترکان صنعتی بالای یک مگاوات تا پایان مرداد ماه سال ۱۴۰۲، به حدود ۱۹.۴ میلیارد کیلووات ساعت رسیده است.
آمار گزارشات مردادماه ۱۴۰۲ حاکی از آن است که بیش از ۸۶٪ معاملات خارج بازار برق به صورت قرارداد دوجانبه برق انجام شده که سهم عظیمی از حجم بازار را به خود اختصاص داده است.

همچنین، شرکت پیمان انرژی به عنوان یک شرکت تامینکننده برق، با بهکارگیری مهندسین متخصص در بخش بازار برق و بازرگانی انرژی، ضمن ارائه قیمت رقابتی، حذف ریسک پیشخرید انرژی و فراهمسازی شرایط پرداخت منعطف، برق صنایع با دیماند بالای یک مگاوات را در قالب اقتصادیترین و کمریسکترین الگوی قراردادی تامین مینماید.
خرده فروشی برق از طریق قرارداد دوجانبه
این گزارش، معاملات خارج از بازار برق از طریق قراردادهای دوجانبه و بورس انرژی را از سال ۱۴۰۰ بر اساس حجم معاملات (کیلووات ساعت) نشان میدهد.
طبق آمار، مشترکان صنعتی بالای یک مگاوات به میزان ۲.۶ میلیارد کیلووات ساعت از طریق بورس انرژی و ۱۶.۸ میلیارد کیلووات ساعت از طریق قراردادهای دوجانبه برق اقدام به تامین برق مورد نیاز خود کردهاند.
حجم معاملات برق در بازار عمدهفروشی طی این مدت، ۱۴۸ میلیارد کیلووات ساعت بوده است.
بر اساس این گزارش، حجم معاملات خارج از بازار برق در مرداد ماه ۱۴۰۲ برابر ۳.۴۵ میلیارد کیلووات ساعت بوده است.
که ۰.۳۵ میلیارد کیلووات ساعت مربوط به بورس انرژی و ۳.۱ میلیارد کیلووات ساعت مربوط به معاملات دوجانبه برق بوده است.
اگر قصد خرید برق از طریق قراردادهای دوجانبه را دارید، کافی است با کارشناسان این شرکت تماس حاصل فرمایید تا شما را در تمامی مراحل یاری نمایند.
لازم به ذکر است که جهت خرید برق نیازی به هیچ گونه تغییری در انشعابات مشترک نیست.

الزام قانونی در برنامه هفتم توسعه
مطابق بند ب ماده ۴۳ لایحه پیشنهادی برنامه هفتم توسعه، وزارت نیرو موظف است.
با لحاظ ارزش سوخت نیروگاهها و افزایش سهم معاملات برق در بورس انرژی، بهگونهای عمل نماید که با عرضه برق تولیدی نیروگاههای کشور تا پایان سال دوم برنامه، سهم معاملات مذکور به حداقل ۳۰ درصد و در انتهای برنامه به حداقل ۶۰ درصد از کل معاملات برسد.
همچنین رابطه مالی وزارت نیرو و دولت باید بهگونهای اصلاح شود که ضمن ایجاد استقلال مالی صنعت برق و قطع وابستگی به بودجه عمومی دولت، ناترازی مالی صنعت برق نیز رفع شود.
و انگیزه اقتصادی کافی برای بهبود بازدهی نیروگاهها و کاهش تلفات در شبکه فراهم آید.
امید است با مشارکت مشترکان بالای یک مگاوات در معاملات دوجانبه و بورس، سهم معاملات خارج از بازار در پایان سال ۱۴۰۲ به حدود ۲۰ درصد برسد.
همچنین میتوانید برای اطلاعات بیشتر در خصوص قراردادهای خرید برق با کارشناسان شرکت پیمان انرژی پاسارگاد تماس حاصل فرمایید.
چرا مشترکان صنعتی خواهان قرارداد دوجانبه برق هستند؟
معمولا مشترکان برق صنعتی خواهان قرارداد دوجانبه برق هستند، زیرا نیاز برق آنها بیش از ۱ مگاوات است.
طبق قانون و مصوبهای که در تاریخ ۲۰/۰۷/۱۳۹۹ منتشر شد، تمام مشترکان صنعتی باید برق خود را از طریق قرارداد دوجانبه برق یا روشهای رایج در بورس انرژی تامین نمایند.
این قرارداد تحت نظارت دولت و وزارت نیرو منعقد میشود و فعالیت شرکتهای خردهفروش کاملا قانونی است.
توجه داشته باشید که در این قرارداد، برخلاف معاملات بورس انرژی، کشف قیمت صورت نمی گیرد.
و مصرفکنندگان نهایی میتوانند برق مورد نیاز خود را در قالب بستههای متنوع، با شرایط و قیمتهای مختلف تهیه نمایند.

مزایای قرارداد دوجانبه برق
کاهش نرخ مصرف انرژی نسبت به تعرفه دولتی:
طبق مصوبهای که در تاریخ ۲۰/۰۷/۱۳۹۹ منتشر شده، تمامی مشترکان صنعتی که به برق بالای ۵ مگاوات نیاز دارند، باید برق خود را از شرکتهای خردهفروشی برق یا بورس انرژی دریافت کنند. در غیر این صورت، شرکت توزیع نیروی برق یا برق منطقهای میتواند برق مورد نیاز را از طریق نیروگاهها تأمین کرده و با حداکثر قیمت ممکن به مصرفکننده ارائه دهد. علاوه بر آن، ۰.۵ درصد نیز به عنوان حقالعمل محاسبه میشود. این شرایط نرخ نهایی مصرف انرژی را به شکل چشمگیری افزایش داده و قطعا برای مشترکین صنعتی بهصرفه نخواهد بود. لذا توصیه میشود که مشترکان صنعتی به سراغ قراردادهای دوجانبه رفته و همکاری خود را با شرکتهای خردهفروشی انرژی آغاز نمایند.شرایط منعطف و پرداخت توافقی:
یکی از مهمترین مزایای قرارداد دوجانبه این است که نرخ قرارداد و نحوه پرداخت، میان عرضهکننده و خریدار بهصورت توافقی تعیین میگردد. جالب آنکه در برخی موارد، تهاتر کالای تولیدی مصرفکننده با هزینه برق نیز امکانپذیر است. البته این شرایط در تمامی شرکتهای خردهفروشی صدق نمیکند.تامین برق توسط شبکه سراسری و عدم تغییر در کیفیت برق:
در صورت عقد قرارداد دوجانبه برق، هیچ تغییری در کیفیت برق دریافتی ایجاد نخواهد شد.
چرا که تأمین برق مستقیما از طریق نیروگاه انجام میشود. در صورتی که نیروگاه تأمینکننده برق به دلایلی مانند تعمیرات، محدودیتها، خروج اضطراری و… از مدار خارج شود، شبکه برق سراسری نیاز مشترکین صنعتی را تأمین خواهد کرد.
لازم به ذکر است که امکان لغو قرارداد دوجانبه و بازگشت به وضعیت قبلی نیز وجود دارد و مشترکان میتوانند در هر زمان که تمایل داشته باشند، برق مورد نیاز خود را از تأمینکننده دولتی دریافت کنند.
امکان بهرهمندی از پاداش کاهش مصرف تابستانی
در ایران، قانونی برای تشویق مشترکان به کاهش مصرف برق وجود دارد که بر اساس آن، اگر مشترکان در فصل تابستان (پیک مصرف سالیانه) برق کمتری مصرف کنند، از سوی شرکتهای برق منطقهای پاداش دریافت خواهند کرد.
این پاداش حتی در هنگام عقد قرارداد دوجانبه نیز برقرار است.
خوشبختانه، اکثر مشترکینی که به برق بالای ۵ مگاوات نیاز دارند و آن را از شرکتهای خرده فروشی تامین می کنند، همکاری لازم را در فصل تابستان انجام میدهند.

مدارک لازم برای عقد قرارداد دوجانبه برق
ارائه نامهای مبنی بر تخصیص ظرفیت نیروگاه به شرکت خردهفروش برق طی دوره قرارداد
مجوز و پروانه فعالیت شرکت خردهفروش برق
ارائه الحاقیه نیابتی از جانب مشترکان صنعتی
موارد مهم جهت درج در قرارداد دوجانبه برق
نام و اطلاعات کامل مشترک صنعتی
نام شرکت شبکه (توزیع یا منطقهای)
درج تاریخ دقیق آغاز و خاتمه قرارداد
تعیین میزان ظرفیت در هر ساعت
دیماند مشترک درج شده در الحاقیه
ذکر شماره و تاریخ الحاقیه مشترک
اهمیت قرارداد دوجانبه برق
قراردادهای دوجانبه برق در حوزه تامین انرژی از اهمیت بالایی برخوردارند.
این قراردادها معمولا بین کشورها یا شرکتهای تولید برق و مصرفکنندگان برق امضا میشوند. اهمیت این قراردادها به دلایل زیر است:
تامین پایداری انرژی:
قراردادهای دوجانبه به تامین مستمر و پایدار انرژی کمک میکنند. این امر باعث کاهش قطعیها و برطرفکردن نیاز مصرفکنندگان در شرایط اضطراری میشود.تعهدات مالی:
این قراردادها معمولا دارای شرایط مالی مشخصی هستند که شامل تعهدات پرداخت و دریافت هزینه برق میشود و به توسعه زیرساختهای تولید و انتقال برق کمک میکند.تعهدات زیستمحیطی:
بسیاری از این قراردادها شامل الزامات زیستمحیطی نیز میباشند، از جمله استفاده از منابع تجدیدپذیر و کاهش گازهای گلخانهای.تعهدات امنیتی:
در برخی موارد، این قراردادها شامل تعهداتی در حوزه امنیت انرژی می شوند که به حفظ زیرساختهای برق و جلوگیری از بحرانهای انرژی کمک میکند.تعهدات تجاری:
قراردادهای دوجانبه به توسعه تجارت برق بین کشورها و شرکتها کمک کرده و بازارهای بینالمللی انرژی را گسترش میدهند.
نکته مهم!
مشترکان صنعتی که تمایل به عقد قرارداد دوجانبه برق با شرکتهای خردهفروش دارند باید الحاقیه قرارداد انشعاب با شرکت برق منطقهای را ارائه نمایند.
که در آن، نیاز به حداقل قدرت ۱ مگاوات ذکر شده باشد.
در صورتی که نیاز مشترکان صنعتی کمتر از این مقدار باشد، در حال حاضر امکان عقد قرارداد دوجانبه وجود ندارد.